1.1 Geografische coördinaten op aarde (herhaling)
Opdracht 1
Los met behulp van deze figuur de vragen op.
Definitie
Parallel of breedtecirkel: een denkbeeldige oost-westgerichte lijn die alle punten met dezelfde geografische breedte verbindt.
Definitie
Standaardparallel: een parallel waarvoor op de kaart aangeduide schaal de correcte schaal is.
1.2 De aarde verkleind voorstellen
1.2.1 De wereldbol of globe
Samenvatting
Een wereldbol is een getrouwe weergave van de aarde, maar door zijn kleinschaligheid kan er maar weinig informatie op afgebeeld worden (die zou onleesbaar worden).
Een ander nadeel van een wereldbol is dat steeds de helft van het aardoppervlak onzichtbaar blijft.
1.2.2 De kaart
Samenvatting
Een kaart is een zo getrouw mogelijke weergave van het bolvormige aardoppervlak op een plat vlak (een bol kan immers niet platgedrukt worden tot een plat vlak).
Om deze weergave mogelijk te maken is een kaartprojectie nodig: een wiskundige omzetting van gegevens op het bolvlak naar een plat vlak.
Een kaartprojectie levert vervormingen op van afstand, oppervlakte en hoek. Een gebied van meer dan 50 km bij 50 km kan niet zonder merkbare vervormingen op een plat vlak worden voorgesteld. De schaal is ook niet overal dezelfde op de kaart.
De keuze van de gebruikte projectie (en dus van de vervormingen) hangt af van het uiteindelijke doel van de kaart.
1.3 Kaartprojecties: indelingen
1.3.1 Indeling naar eigenschap
Opdracht 2
Een projectie kiezen is een keuze maken welke vervormingen je erbij wil nemen.
Onderzoek de verschillende eigenschappen (tot en met dia 12) en navigeer met de ‘vorige’ en ‘volgende’-knoppen rechtsboven de pagina.
Vul de tabel aan en noteer de antwoorden op volgende vragen.
Projectie waarbij... |
synoniem 1 |
synoniem 2 |
|---|---|---|
de afstanden kloppen |
......................getrouw |
|
de vorm van de landen en de richting klopt |
......................getrouw |
|
de oppervlakte van de landen klopt |
......................getrouw |
Opdracht 3
Onderzoek welke projectie (Mercator, Peters of Eckert IV - opstarten door op 'launch' te klikken) een NGO het best zou gebruiken om meer aandacht voor Afrika te krijgen. Motiveer ook kort je antwoord.
Zorg ervoor dat 'B. Map merging' geselecteerd is.
Antwoord: de meest geschikte projectie om Afrika te belichten is de ............................... omdat .......................................................
1.3.2 Indeling naar klasse of projectievlak
Projectievlakken | Kegelprojecties | Cylinderprojecties | Vlakprojecties |
Opdracht 4
Je kan ook het projectievlak (ook wel de vorm genoemd) van de kaart kiezen. We noemen deze keuze ook wel de keuze van projectieklasse.
Bekijk de projectieklassen en navigeer met de ‘vorige’ en ‘volgende’-knoppen rechtsboven de pagina. Vul bij elke figuur de naam van de klasse in.
Definitie
Projectievlak: het vlak waarop de projectie plaatsvindt.
Kaarten: Carlos Furuti, www.progonos.com, met dank
|
1. ...........................................................
|
2. Vlakprojectie of .....................................
|
|
3. .................................................................
|
Wat is de klasse van een Mercator-projectie?
Definitie
Behalve de drie voorgaande klassen zijn er ook nog compromisprojecties die extreme vervormingen proberen weg te werken.
We noemen deze compromisprojecties afylactische projecties. Ze zijn niet-hoekgetrouw, niet-afstandsgetrouw en niet-oppervlaktegetrouw.
Opdracht 5
Schrijf de naam van de oriëntatie bij de correcte omschrijving. Beantwoord ook de vragen
Omschrijving |
Oriëntatie |
|---|---|
| De as van het projectievlak (hier: de cilinder) ligt in het evenaarsvlak. |
|
| De as van het projectievlak ligt niet in het evenaarsvlak en is ook niet evenwijdig met de aardas. |
|
De as van het projectievlak (hier: de cilinder) is evenwijdig met de aardas. |
Welk contact is er bij een rakende, normale cylinderprojectie (= waar raken het projectievlak en de globe elkaar)?
Wat is de standaardparallel bij deze projectie?
Welk contact is er bij een rakende, transversale cylinderprojectie?
Welk contact is er bij een rakende, normale kegelprojectie?
Welk contact is er bij een snijdende, normale kegelprojectie?
Welk contact is er bij een snijdende vlakprojectie waarbij het projectievlak evenwijdig valt met het evenaarsvlak en die het noordelijk halfrond weergeeft?
Welk contact is er bij een rakende vlakprojectie waarbij het projectievlak evenwijdig valt met het evenaarsvlak en die het noordelijk halfrond weergeeft?
1.4 Cylinderprojecties
1.4.1 Kwadratische platkaart
 |
|---|
Opdracht 6
Onderzoek de kaart op volgende kenmerken.
Weergave van de parallellen: recht of gebogen?
Weergave van de meridianen: recht of gebogen?
Wat is de oriëntatie?
Wat is de vorm?
Als je weet dat dit een rakende projectie is, wat is dan de standaardparallel?
Hoe worden gebieden op hoge breedte weergegeven: correct / te groot / te klein?
1.4.2 Equivalente projectie van Lambert
 |
Naar de polen toe worden de parallellen dichter bij elkaar getekend. Kaart: Carlos Furuti, www.progonos.com |
|---|
Projectiewijze Opdracht 7
Onderzoek de kaart op volgende kenmerken.
Weergave van de parallellen: recht of gebogen?
Weergave van de meridianen: recht of gebogen?
Wat is de oriëntatie?
Wat is de vorm?
Wat is het contact: rakend of snijdend?
Wat is dan de standaardparallel?
Welk meridiaanstuk is het langst voorgesteld: dat van 0° tot 10° NB of dat 60° NB tot 70° NB?
Waar worden de afstanden getrouw weergegeven?
- langs de evenaar?
- langs de meridianen?
Op welke kaart liggen de oppervlaktes van Groenland en het Arabisch Schiereiland het dichtst bij elkaar: op de equivalente Lambertprojectie of op de kwadratische platkaart?
1.4.3 De Mercatorprojectie (1569)
 |
Naar de polen toe worden de parallellen verder uit elkaar getekend. De toename van de afstand tussen de parallellen is evenredig aan de toename van de afstand tussen de meridianen. Dit heeft tot gevolg dat de Mercatorprojectie niet oppervlaktegetrouw, maar wel hoekgetrouw is. De Mercatorprojectie is interessant voor de scheepvaart.
Kaart: Carlos Furuti, www.progonos.com |
|---|
Opdracht 8
Ga zelf na waarom de Mercatorprojectie net zo interessant is voor de scheepvaart in volgende twee stappen.
DE LOXODROOM
Definitie
Loxodroom: lijn die alle meridianen met een gelijke hoek snijdt.
LOXODROMEN OP KAARTEN
Opdracht 9
Onderzoek de vorm van de loxodromen op de volgende kaarten (de loxodroom is de blauwe lijn op de kaart). Noteer je bevindingen in een besluit.
Los ook de vragen op.
Kwadratische platkaart | Polaire azimutale kaart | Schuine orthografische kaart | Mercatorprojectie - Kaarten: Carlos Furuti
Besluit
Loxodromen op een Mercatorprojectie zijn op de kaart ..................................................... Met andere woorden: het volstaat om op de kompasrichting (zoals aangegeven door de kaart) te blijven varen om op je bestemming te raken.
Worden oppervlakten op hoge breedte groter / even groot / kleiner voorgesteld dan even grote oppervlakken rond de evenaar?
Hoe ben je tot deze conclusie gekomen?
1.5 Azimutale projecties
1.5.1 Gnomonische azimutale projectie (= centrale azimutale projectie)
 |
Projectiewijze bij een gnomonische azimutale projectie
Projectiecentrum ligt in het middelpunt van de aarde Het kaartmidden wordt goed weergegeven, maar aan de rand treden sterke vervormingen op De evenaar kan niet worden weergeven op een projectie zoals in de kaart links (noordpool = kaartmidden) Voorgestelde oppervlakte is kleiner dan één halfrond Gnomonische projecties zijn niet altijd polair, ze kunnen bijvoorbeeld ook equatoriaal zijn.
Afbeelding: Carlos Furuti, www.progonos.com Kaart: Wikipedia |
|---|
1.5.2 Stereografische azimutale projectie
 |
Projectiewijze bij een stereografische azimutale projectie
Projectiecentrum ligt op het aardoppervlak tegenover het kaartmidden (antipode) Conforme projectie Het kaartmidden wordt goed weergegeven, maar aan de rand treden sterke vervormingen op Voorgestelde oppervlakte kan theoretisch groter zijn dan één halfrond, maar wordt omwille van de sterke vervormingen aan de rand meestal beperkt tot één halfrond
Afbeelding en kaart: Carlos Furuti, www.progonos.com |
|---|
1.5.3 Orthografische azimutale projectie
|
Projectiewijze bij een orthografische azimutale projectie
Komt overeen met het beeld van de aarde vanuit de ruimte (foto: NASA). Het kaartmidden wordt goed weergegeven, maar aan de rand treden sterke vervormingen op Voorgestelde oppervlakte is exact gelijk aan één halfrond
Afbeelding en kaart: Carlos Furuti, www.progonos.com |
|---|
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
Besluit
De meeste azimutale projecties geven het kaartmidden goed weer. Om deze reden worden ze vooral gebruikt om de poolgebieden voor te stellen
1.6 Kegelprojecties
1.6.1 Equidistante kegelprojectie
 |
Schaal is constant op een meridiaan (afstanden tussen parallellen =) Weinig gebruikt om wereldkaarten voor te stellen
Kaart: Carlos Furuti, www.progonos.com |
|---|
1.6.2 Albers' Kegelprojectie
 |
Equivalente kegelprojectie 2 standaardparallellen (snijdend contact!): 30 °NB en 60 °NB Tussen de standaardparallellen: afstanden worden te klein weergegeven Op de standaardparallellen: afstanden worden correct weergegeven Overal anders: afstanden worden te groot weergegeven
Kaart: Carlos Furuti, www.progonos.com |
|---|
1.6.3 Lambert-kegelprojectie
 |
Conforme kegelprojectie 2 standaardparallellen (snijdend contact!): 50 °NBen 10 °ZB Tussen de standaardparallellen: afstanden worden te klein weergegeven Op de standaardparallellen: afstanden worden correct weergegeven Overal anders: afstanden worden te groot weergegeven Sterke vervormingen aan de randen van de kaart
Kaart: Carlos Furuti, www.progonos.com |
|---|
Andere
Andere
Test jezelf!
- Synthese-oefening (Internet Explorer!!)
- Kaartspellen